Dekabrın 4-də Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) Aparatı və Beynəlxalq Qızıl Xaç Komitəsinin Azərbaycandakı nümayəndəliyinin birgə təşkilatçılığı ilə “Azərbaycanda əlilliyi olan şəxslərin və mina qurbanlarının hüquqlarının müdafiəsi” mövzusunda dəyirmi masa keçirilib.

AZƏRTAC xəbər verir ki, tədbirdə çıxış edən insan hüquqları üzrə müvəkkili (ombudsman) Səbinə Əliyeva əlilliyi olan şəxslərin hüquqlarının daim müdafiə və təşviq, onlar üçün ictimai həyatın bütün sahələrində bərabər imkanların yaradılmasının təmin edilməli, bu sahədə maarifləndirmə işi daha da gücləndirilməli olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü nəticəsində 30 ilə yaxın işğal dövründə, habelə ondan sonrakı illərdə Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələrində çoxsaylı minalar və partlamamış hərbi sursatlar yerləşdirilib, qarşı tərəf isə hələ də onların xəritə-sxemləri barədə dəqiq məlumatları vermək istəmir.

Ombudsman, həmçinin diqqətə çatdırıb ki, statistik məlumatlara əsasən, Azərbaycan ərazilərinin işğaldan azad edilməsi ilə nəticələnmiş Vətən müharibəsinin başa çatdığı 2020-ci il noyabrın 10-dan indiyədək arasında mülki şəxslərin üstünlük təşkil etdiyi 65 nəfər mina partlayışı nəticəsində həlak olub, 272 nəfər isə müxtəlif dərəcəli xəsarətlər alıb. Ümumilikdə 1991-ci ildən bu günədək 357-si uşaq, 38-i qadın olmaqla, ümumilikdə 3416 nəfər minadan zərərçəkən qeydə alınıb.

“Böyük təəssüf hissi ilə bir daha qeyd etmək istəyirəm ki, çoxsaylı insan itkilərinə, ağır xəsarətlərə və minlərlə insanın əlilliyinə səbəb olan qlobal mina terroru işğaldan azad edilmiş ərazilərimizdə aparılan genişmiqyaslı tikinti-quruculuq, bərpa işlərinə, eləcə də ədalətli və davamlı sülhə ciddi maneə yaratmaqda, keçmiş məcburi köçkünlərin öz doğma torpaqlarına təhlükəsiz qayıdışı prosesini ləngitməkdədir”, - deyə Səbinə Əliyeva qeyd edib.

Mina qurbanlarına və onların ailələrinə müxtəlif istiqamətlərdə yardımların göstərilməsinin vacibliyini vurğulayan Draqana Koiç bildirib: “2020-ci ildən sonra Azərbaycanda mina qurbanlarının böyük əksəriyyəti kişilərdir. Nəzərə alsaq ki, onlar ailələrinə baxan əsas şəxslərdir, onların ailələrinin ehtiyac duyduğu xidmətlərlə təmin edilməsi çox vacibdir. Biz Ombudsman Aparatına dəstək göstərməyə hazırıq. Məqsədimiz qabaqcıl təcrübələri nəzərdən keçirmək, boşluqları müzakirə edib onları aradan qaldırmaq və gələcəkdə görə biləcəyimiz işlərin müzakirəsidir”.

Azərbaycan Minatəmizləmə Agentliyinin (ANAMA) Maarifləndirmə, Beynəlxalq və İctimaiyyətlə Əlaqələr İdarəsinin müdir müavini Fərhad İsayev diqqətə çatdırıb ki, azad olunmuş ərazilərdə 147 min 988 hektar sahə minalarla və partlamamış hərbi sursatlarla yüksək səviyyədə, 675 min 570 hektar sahə isə orta səviyyədə çirklənib. Tapılan partlayıcı qurğular arasında 2021-ci ildə Ermənistanda istehsal olunmuş minalar da var. Bunlar da qanunsuz erməni birləşmələri tərəfindən ərazimizə daşınıb. Yaşayış məntəqələri, həmçinin sökülərək daşınıb. Ərazilərimizdə minalarla yanaşı, sürpriz tələlərdən, partlayıcı qurğulardan da istifadə olunub. Əksər tələlər isə sadə vətəndaşlara qarşı qurulub. 2020-ci ilin noyabrından bu günədək ümumilikdə 197 mina hadisəsi baş verib. Onlardan 56-sı keçmiş təmas xətti boyunda, 141-i isə keçmiş təmas xəttindən çox-çox uzaqlarda baş verib. Bu isə onu göstərir ki, bütün bu minalanma mülki əhaliyə qarşı yönəlib. İndiyədək 390 min 709-dan artıq piyada və tank əleyhinə partlayıcı qurğu aşkarlanaraq zərərsizləşdirilib. O, həmçinin qeyd edib ki, Azərbaycanda artıq minatəmizləyən maşınlar istehsal olunur. Onlar tank və piyada əleyhinə minaları aşkarlayır. Bu maşınlar hazırda istifadədədir.

Əhalinin maarifləndirilməsi məsələsinin vacibliyinə toxunan Fərhad İsayev qeyd edib: “İndiyədək ANAMA-nın müvafiq idarəsi tərəfindən 445 min 232 nəfər üçün mina təhlükəsi barədə maarifləndirmə tədbiri keçirilib, 150 mindən çox çap materialı paylanılıb. Ümumi olaraq təhlükəli ərazilərdə 925 xəbərdaredici işarə, nişan quraşdırılıb”.

Tədbirdə Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) Aparatının rəhbəri Aydın Səfixanlının moderatorluğu ilə aidiyyəti dövlət orqanlarının, ictimai təşkilatların nümayəndələri və beynəlxalq ekspertlərin iştirakı ilə əlilliyi olan şəxslərin hüquqlarının təmin edilməsi kontekstində, münaqişələrin ağır nəticəsi olan minaların bəşəriyyət üçün törətdiyi fəsadlar fonunda mina qurbanlarının və zərərçəkənlərin hüquqlarının müdafiəsi sahəsində aparılan işlər, nailiyyətlər və digər əlaqəli mövzular üzrə müzakirələr aparılıb.