Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Xalq şairi Səməd Vurğunun anadan olmasının 120 illik yubileyinin qeyd edilməsi haqqında Sərəncamına uyğun olaraq, Azərbaycan ədəbiyyatı tarixində xüsusi yer tutan və onilliklər keçəndən sonra aktuallığını itirməyən bu görkəmli söz ustadının zəngin ədəbi irsinin qorunması və təbliği məqsədilə 2026-cı il ərzində ölkədə çoxsaylı elmi, mədəni və maarifləndirici tədbirlər keçirilir.

Bu dəfə AZƏRTAC Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun elmi katibi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Aygün Bağırlı ilə söhbət edib. O, Səməd Vurğunun Azərbaycan ədəbiyyatı tarixindəki yeri, yaradıcılıq irsinin xüsusiyyətləri, onun öyrənilməsinə müasir elmi yanaşmalar və əsərlərinin bu gün aktuallığı barədə bəhs edib.

- Səməd Vurğunun Azərbaycan ədəbiyyatındakı yerini bu gün necə qiymətləndirirsiniz?

- Səməd Vurğun XX əsrin görkəmli Azərbaycan şairlərindən biridir. O, öz ədəbi məktəbini yaradıb, hansı ki, hələ o həyatda ikən inkişaf edib və sonrakı nəsillərə dərin təsir göstərib. Mirzə Ələkbər Sabir və Rəsul Rza məktəbləri ilə yanaşı, o, milli poeziyanın inkişafında mühüm mərhələyə çevrilib.

Səməd Vurğun dilinin sadəliyi və təbiiliyi, yüksək bədii ustalığı və müstəsna poetik istedadı ilə seçilirdi. O, Azərbaycan ədəbi dilinin inkişafına böyük töhfələr verib, onun zənginliyini, melodikliyini və ifadəliliyini ortaya qoyub. Demək olar ki, şair öz yaradıcılığı ilə ana dilinə əbədi bir abidə ucaldıb.

Molla Pənah Vaqifdən sonra poetik nitqinin sadəliyi ənənəsini ən parlaq şəkildə davam etdirən məhz Səməd Vurğun olub. Onun bədii prinsipləri Hüseyn Arif, Məmməd Araz, Qasım Qasımzadə, Hüseyn Kürdoğlu, Əliağa Kürçaylının və bir çox başqa şairlərin əsərlərində öz əksini tapıb ki, onların da çoxu ədəbi aləmə onun dəstəyi ilə gəlib.

Səməd Vurğun təkcə dahi şair deyil, həm də səxavətli bir insan idi. Gənc ədiblər onu öz müəllimləri hesab edir, təkcə istedadının gücünü deyil, həm də insanlara səmimi diqqətini və istedadlı müəllifləri dəstəkləmək istəyini yüksək qiymətləndirirdilər.

Bu yaxınlarda Türkmənistanda keçirilən Azərbaycan Mədəniyyəti Günləri çərçivəsində Türkmənistan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsində Səməd Vurğunun anadan olmasının 120 illiyinə həsr olunmuş dərs keçirildi. Tələbələrin onun şeirlərini türkmən və Azərbaycan dillərində çox səmimi oxumaları xüsusi təəssürat yaratdı.

Bu baxımdan, Rəsul Həmzətovun Səməd Vurğunun 90 illik yubileyinə həsr olunmuş gecədə söylədiyi sözlər xüsusilə aktual səslənir: “Sovet imperiyası dağıldı, amma Səməd Vurğunun poeziyada yaratdığı imperiya dağılmadı və heç vaxt dağılmayacaq”.

Bu günə qədər Azərbaycandan çox-çox uzaqlarda hiss olunan şairin yaradıcılığına olan sevgi və hörmət, bu sözlərin doğruluğunu təsdiqləyir. Səməd Vurğun təkcə görkəmli əsərlər deyil, həm də müxtəlif nəsillərə və millətlərə mənsub insanları birləşdirən mənəvi irs yaradıb. Siyasi imperiyalar tarixə qovuşur, lakin poeziyanın və sözün gücü ilə yaradılan dünya yaşamaqda davam edir.