Heydər Əliyev Fondu və Mədəniyyət Nazirliyinin təşkilatçılığı ilə keçirilən “Mədəni irs” Forumunun V paneli "Postkonflikt dövründə Azərbaycanın tarixi-mədəni və təbii irsinin qorunması" mövzusuna həsr olunub.

AZƏRTAC xəbər verir ki, Şuşa Şəhəri Dövlət Qoruğu İdarəsinin icraçı direktoru Tural Novruzovun moderatorluğu ilə keçirilən paneldə “Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun tarixi-mədəni irsi işğaldan əvvəl və sonra”, “Qarabağ və Şərqi Zəngəzur ərazisində yerləşən abidələrin monitorinqi və bununla bağlı çətinliklər”, “Qərbi Azərbaycan ərazisində xalqımızın tarixi və mədəni irsinin qorunması, tədqiqi və mühafizəyə götürülməsinin təmin edilməsi” və “Mədəni sərvətlərin qorunması haqqında beynəlxalq konvensiyaların tətbiqi məsələləri” mövzularında çıxışlar dinlənilib.

Əvvəlcə Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən hazırlanmış panelin mövzu ilə bağlı videoçarx nümayiş etdirilib.

Azərbaycan Respublikasının UNESCO yanında daimi nümayəndəsi, səfir Elman Abdullayev ölkəmizlə təşkilat arasında əlaqələrdən danışıb, bu münasibətlərin əsasında Ulu Öndər Heydər Əliyevin uzaqgörən fəaliyyətinin dayandığını qeyd edib. Bildirilib ki, UNESCO-da Azərbaycanın səsinin eşidilməsində Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyevanın böyük rolu olub. Diplomat deyib ki, mədəni mirasımıza qarşı erməni vandallarının törətdikləri vəhşilikləri, haqq səsimizi dünyaya çatdırmaq üçün sistemli addımlar atılmalıdır.

Dövlət tərəfindən mühafizə olunan ərazilər barədə danışan Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin şöbə müdiri Aytən Seyidova Azərbaycanın zəngin flora və faunası ilə yanaşı, böyük tarixə malik təbiət abidələrinin olduğunu diqqətə çatdırıb: “Azərbaycanda ümumi sahəsi 893 min hektar olan xüsusi mühafizə olunan təbiət əraziləri ölkənin 10,31 faizini təşkil edir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə ümumi sahəsi 42,9 min hektar olan 6 ədəd xüsusi mühafizə olunan təbiət ərazisi mövcuddur. Həmin ərazilərin meşə ilə örtülü 18,2 min hektardan 6,3 min hektarı işğal dövründə məhv edilib. Tərəfimizdən aparılmış monitorinqlər zamanı təbiət abidəsi statuslu 152 ədəd qədim ağacdan 135-nin məhv edildiyi məlum olub. Eyni zamanda Zəngilan rayonu ərazisində təbii halda yayılmış və təbiət abidəsi statuslu 10 min hektar xüsusi qiymətli “Araz palıdı” meşəsinin 287,5 hektarının məhv edildiyi aşkar edilib”.

AMEA Tarix İnstitutunun əməkdaşı, tarixçi alim Nazim Mustafa vurğulayıb ki, 1827-ci ildə İrəvan və Naxçıvan xanlıqlarının Rusiya tərəfindən işğalından sonra süni surətdə "Erməni vilayəti" yaradılıb. Həmin ərazidə mövcud olmuş 1111 yaşayış məntəqəsindən cəmi 62 kənddə erməni kilsələrinin ətrafında ermənilər yaşayıblar.

AMEA Arxeologiya, Etnoqrafiya və Antropologiya İnstitutunun baş direktoru vəzifəsini icra edən Fərhad Quliyev erməni işğalçılarının Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda törədikləri vandalizm aktları barədə danışıb. Deyib ki, işğal dövründə ermənilər hətta qəbiristanlıqları belə məhv ediblər.

Qarabağ Dirçəliş Fondunun Fandreyzinq və kommunikasiya şöbəsinin müdiri Pərvin Bağırova fondun missiyası, fəaliyyəti haqqında məlumat verib, mədəni irsimizin qorunmasının vacibliyindən danışıb. Qeyd edib ki, bir ölkənin mədəni irsi o ölkənin tarixidir. Hansısa ölkəyə səyahət edərkən, ilk növbədə, həmin ölkənin tarixi-mədəni abidələrini araşdırırıq. Ona görə də maddi-mədəni irsimizin qorunması böyük əhəmiyyət daşıyır.

Azad olan ərazilərdə aparılan çəkilişlərdə iştirak edən Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyinin – AZƏRTAC-ın fotomüxbiri Azər İbrahimov şahidi olduğu, lentə aldığı yurd yerlərimizdən danışıb: “Əslən Kəlbəcər rayonundanam. Apardığım çəkilişlər zamanı doğma Kəlbəcərimi, həmçinin kənd və qəsəbələrimizi darmadağın, yerlə-yeksan edilmiş vəziyyətdə görmək mənim də qəlbimdə dərin və kədərli iz qoyub. Həmin anlarda yaşadığım, sözlə ifadə edilməsi mümkün olmayan duyğularımı ömrüm boyu unuda bilməyəcəyəm".

A.İbrahimov AZƏRTAC-ın əməkdaşlarından ibarət çəkiliş qruplarının Vətən müharibəsi başa çatdıqdan dərhal sonra azad edilmiş ərazilərə yollandığını bildirilib: "İşimiz ağır, məsuliyyətli və təhlükəli idi. Buna baxmayaraq doğma torpaqlarımızın azad olunmasının sevinci bizi həvəslə və əzmlə çalışmağa sövq edirdi. Şəhid jurnalistlərimiz - AZƏRTAC-ın müxbiri Məhərrəm İbrahimov və Azərbaycan Televiziyasının operatoru Sirac Abışov məhz bu missiyanın yerinə yetirilməsi zamanı şəhidlik zirvəsinə ucaldılar".

Sonra AZƏRTAC-ın işğaldan azad edilmiş ərazilərdə ermənilərin törətdiyi cinayətləri əks etdirən kadrları nümayiş olunub.

Çıxışlardan sonra səsləndirilən təkliflərlə bağlı müzakirələr aparılıb, suallar cavablandırılıb.